PYETJET E SHPESHTA DHE PËRGJIGJJET

CILI ËSHTË QËNDRIMI I BASHKËSISË SË TARIKATEVE NDAJ SHTETIT TË KOSOVËS?

Tarikatet e Kosovës e përqafojnë shtetin modern demokratik dhe organizimin e tij e marrin si të mirëqene dhe si realizimin e vizionit social të Profetit Muhamed (as). Mendojmë se sekullarizmi i shtetit modern demokratik duhet ta siguron ekui-distancen e shtetit nga bashkësi fetare dhe ti garanton bashkësive liri fetare. Participimi i bashkësive fetare në shtet, çoftë në administratën publike, sistemin shkollor, apo në  sistemin juridik është sipas neve anakronik, përçarës dhe e fundos mirëbesimin në mes grupeve fetare.

Këtu duhet cekur se islami politik e preferon participimin në shtet, me qëllimin të faktorizimit por edhe të implantimit të elementeve të sheriatit në sisteme të shërbimeve publike e deri te sundimi i sheriatit si ligj i shtetit. Këto tendenca të grupeve fetare shpesh e ballafaqojnë fenë, tashmë të politizuar, me demokracinë dhe kulturën moderne.

A KA POLITIK-BËRJE NGA TARIKATET?

Sufitë dhe Tarikatet e tyre nuk e preferojnë sheriatin si ligj të shtetit modern. Për tarikatet ,qe nga koha e krijimit shteteve kombëtare, çështjet e pushtetit dhe qeverisjes janë jashtë domenit të veprimit, Nga ana tjetër për islamin politik (musliman që e dëshirojnë sheriatin si ligj i shtetit)) politik-bërja dhe pjesëmarrja në pushtet janë ende esenciale…..

ÇKA ËSHTË QËLLIMI I NJI TARIKATI?

Qëllim i udhëzimit në tarikat është ngritja e ndërgjegjes së njeriut nga gjendja ku ego sundon e deri te njeriu i virtytshëm, si në shoqëri ashtu edhe para Zotit. Vetëm si i virtytshëm njeri realizohet si Musliman.

KUSH JANË PJESTARË NË TARIKAT?

Pjestar të tarikateve quhen Sufi ose Dervish. Radhiten shpirtërisht sipas konceptimeve fetare, metodave të ndërgjegjësimit dhe mësimeve të udhëzuesit të vet historik, Pirit të Tarikatit. Këto radhe të besimtarëve Islam Sufi i quajmë Tarikate….

A KA DIVERSITET NË BTK?

Në BTK janë për momentin 8 tarikate, nga 12 tarikate të lartësuara (Alije). Diversiteti i jonë i udhëzimeve në rrugën shpirtërore rrjedh nga diversiteti i natyrës së njerëzve. Në Bashkësinë e Tarikateve dominon marrëdhënia e  vëllazërimit për kundrejt dallimeve. Kush do që e gjënë vetën në pozitën e urrejtjes për shkak dallimeve me fryma tjera fetare, është në të vërtetë vetëm një sektarian më shumë. Dera e BTK është e hapur për ko-ekzistencën aktive për të gjithë që Zotin nuk e mohojnë.

A JANË TARIKATET AUTENTIKË?

Përcjellja e bekimit nga Burimi i Shenjët i Besimit, nëpërmjet zinxhirit të pandërprerë shpirtërorë që e posedojnë Tarikatet Alije (të lartësuara), quhet Silsila, dhe është autentike. Interpretimi i Islamit nga Tarikatet bazohet në introspekcionin dhe e trajton besimin nga aspekti i brendshëm, pra ndryshe nga trajtimi ‘fjalë për fjalë’ dhe juridik i sunitëve ose nga egzegeza e  frymëve fetare të shiave. Tarikatet e ruajnë esencën e interpretimit të Islamit si një besim në të Gjithë Vërtetën…

A JANË SUFI SEKTARIAN?

Tarikatet dhe sufitë (dervishët) i pranojnë si të mirëqenë të gjithë spektrin e besimtarëve musliman, pra nuk janë përjashtues dhe e përçojnë frymën egalitare, frymën vëllazërore ndaj të tjerëve. Kjo dëshmon se sufijtë nuk janë sektarian.
Nga ana tjetër grupe religjioze muslimane që i përjashtojnë musliman të frymëve tjera fetare, nuk i përfillin ata, i përbuzin dhe i nënçmojnë, janë me definicion grupe sektariane, janë ata që islamin e copëtojnë dhe me këto vërtetojnë jo-autenticitetin e vet.
Në këtë aspekt sufitë e përcjellin moton: ‘Kush nuk është kundra nesh do të jetë i mirëpritur”.

ÇKA DO ME THONË KJO NDARJE, SUFI, SUNI, SHIA?

Sufiu është njeriu me ndërgjegjen e kulluar, dhe moralin e ngritur, ndërsa nocioni Suni dhe Shia është i rezervuar për grupe sektare të cilat e kanë qëllim, sundimin e islamit politik.
Mendojmë se identifikimi me islamin politik të tipit ‘suni’ apo ‘shia’ e degradon besimtarin në ithtar, sepse këto grupe:
a) dëshirojnë sheriatin si ligj
b) dëshirojnë një shtet me pjesëmarrje të klerit në administrim, edukim dhe jurisprudencë e deri te shteti teokratik,
c) dëshmojnë prapambeturin shpirtërore
d) dëshmojnë pa përgjegjsinë shoqërore
e) dëshmojnë gatishmerinë për konflikt me të gjith të tjerë me bindje të ndryshëm,
f) dhe me gjith këto dëshmoojnë se nuk e kan kuptu porosin e shpalljeve e as parimin e Dinit.

A DALLOJNË PRAKTIKAT E TARIKATEVE?

Edhe pse dervishet në Kosovë i praktikojnë ritualet obliguese (farz) të njëjta me praktikat e muslimanëve hanefi, për nevojat e përparimit shpirtëror dervishët i kultivojnë edhe praktikat suplementare të begatshme të meditimit, kontemplimit dhe ritualet të zgjuarjes së gjendjeve shpirtërore të cilat pastaj dallojnë nga ritualizmi i thjeshtë i jetës fetare të islamit të reduktuar.

KUSH KREJT VJEN NË TARIKAT?

Tarikate i pranojnë të gjithë spektrin e besimtarëve që besojnë në Një Zot dhe dëshirojnë të përparojnë shpirtërisht. Të gjithë këta i edukojmë shpirtërisht të janë ndërgjegjshëm dhe besnik Zotit, Një të Veçantë dhe të Vetmin, duke e përqafuar sistemin e vlerave mbi të cilin është Hamd i Zotit, pra të bëhen Sufi, e jo sall të mbesin ithtar të frymëve fetare përjashtuese që përçahen në mes veti për çështje të interesave të dynjallukut.

A KA SHIA NË BTK?

Nē BTK, që të gjithë, e pranojmë formatin dhe rregullat të ritualeve obliguese (farz) të sunive hanefi. Islamin politik të shiave dhe atë të sunive e refuzojmë. Tarikatet nuk punojnë për participimin dhe rivendosjen e pushtetit klerikal si që është qëllimi i islamit politik….

CILA DISCIPLINË FETARE DOMINON NË MËSIMET DHE UDHËZIMET E TARIKATEVE?

Të gjitha tarikate e kultivojnë Sufizmin (Tesavufin) si disciplinë kryesore, pra arritjen e Njerëzisë duke u ngritë në ndërgjegjjje, duke shërbye për Perëndi dhe duke kultivuar të vepruarit me mirësi dhe bukuri. Këtu duhet cekur se islami i reduktuar kryesisht mirrët me ritualizëm dhe jurisprudence (Fikh) të sekteve të tyre.

SI QËNDROJNË MARRËDHËNIE ME BEKTASHINJTË ?

Teqja e bektashinjve në Gjakovë nën autoritetin dhe administrimin e bektashinjve nga Shqipëria dëshiron të vetë represantohet në Kosovë si e sektit ‘shia,’ Ne në BTK veprojmë me parimin ‘Kush nuk është kundra nesh do të jetë i mirëpritur’ ashtu që regjistrimin e Bektashive nga Shqipëria do ta përkrahim. Frymën tradicionale sufike të Tarikatit Bektashi nga ana tjetër do vazhdojmë ta kultivojmë dhe begatojmë, në origjinalitetin e vet, në kuadër të radhëve tona.